Nagrzewnice Elektryczne 2026: Podróż Mocy w Służbie Komfortu i Wydajności
Współczesny świat stawia przed nami wyzwania w zakresie efektywnego i ekologicznego ogrzewania. Nagrzewnice elektryczne, choć znane od dekad, przechodzą ewolucję, stając się inteligentniejszymi, bezpieczniejszymi i bardziej energooszczędnymi rozwiązaniami. W obliczu rosnących cen energii i świadomości ekologicznej, zrozumienie ich potencjału, różnorodności oraz właściwego zastosowania jest kluczowe. Ten szczegółowy przewodnik zabierze Cię w podróż mocy – od podstawowych zasad działania, przez zaawansowane technologie, aż po praktyczne wskazówki wyboru idealnego urządzenia na rok 2026 i kolejne lata.
1. Nagrzewnice Elektryczne: Definicja, Ewolucja i Fundamentalne Zalety
Nagrzewnica elektryczna to urządzenie grzewcze, które do wytwarzania ciepła wykorzystuje energię elektryczną. Jej podstawowa zasada działania opiera się na efekcie Joule’a-Lenza, czyli zamianie energii elektrycznej na cieplną w elemencie oporowym. Od prostych farelek z ubiegłego wieku po zaawansowane technologicznie panele z inteligentnymi systemami sterowania, nagrzewnice elektryczne przeszły długą drogę, zyskując na popularności dzięki swoim niepodważalnym zaletom.
Dlaczego w 2026 roku nagrzewnica elektryczna jest doskonałym rozwiązaniem?
* Szybkość i Efektywność: Nagrzewnice elektryczne charakteryzują się niemal natychmiastowym działaniem. Grzałka rozgrzewa się błyskawicznie, a wentylator rozprowadza ciepłe powietrze po pomieszczeniu w ciągu kilku chwil, co jest nieosiągalne dla wielu innych systemów grzewczych. Współczesne modele, wyposażone w precyzyjne termostaty i algorytmy adaptacyjne, potrafią utrzymywać komfortową temperaturę przy minimalnym zużyciu energii, unikając przegrzewania.
* Bezpieczeństwo Użytkowania: Brak emisji spalin to kluczowa zaleta. Eliminacja ryzyka zatrucia tlenkiem węgla sprawia, że są to urządzenia idealne do użytku w zamkniętych przestrzeniach – domach, biurach, a nawet sypialniach. Dodatkowe zabezpieczenia, takie jak czujniki przegrzania, automatyczne wyłączniki w przypadku przewrócenia czy obudowy odporne na wilgoć (w modelach łazienkowych), podnoszą poziom bezpieczeństwa do maksimum.
* Łatwość Instalacji i Mobilność: Większość nagrzewnic elektrycznych nie wymaga skomplikowanej instalacji ani specjalistycznej infrastruktury. Wystarczy podłączyć je do standardowego gniazdka. Modele przenośne, dzięki kompaktowym rozmiarom i często wbudowanym kółkom, można swobodnie przemieszczać między pomieszczeniami, zapewniając ciepło tam, gdzie jest ono aktualnie potrzebne.
* Estetyka i Wszechstronność Designu: Producenci oferują szeroką gamę wzorniczą – od minimalistycznych grzejników konwekcyjnych, przez eleganckie panele szklane, po klasyczne farelki. Dzięki temu nagrzewnica elektryczna może być nie tylko funkcjonalnym, ale i estetycznym elementem wystroju wnętrza.
* Ekologia (przy odpowiednim źródle energii): Choć samo ogrzewanie elektryczne bywa postrzegane jako drogie, w kontekście globalnych trendów energetycznych staje się coraz bardziej ekologiczne. Coraz większy udział odnawialnych źródeł energii w miksie energetycznym sprawia, że nagrzewnice elektryczne zasilane „zieloną” energią mają neutralny wpływ na środowisko na miejscu użytkowania. Stanowią również doskonałe uzupełnienie dla domów z instalacjami fotowoltaicznymi.
2. Mechanizm Działania i Serce Nagrzewnicy: Typy Grzałek i Systemy Cyrkulacji
Zrozumienie, jak działa nagrzewnica elektryczna, pozwala na bardziej świadomy wybór i efektywne użytkowanie. Podstawą jest zamiana prądu na ciepło, ale sposób tej konwersji i dystrybucji ciepła może się różnić.
Jak Działa Nagrzewnica Elektryczna?
1. Zasysanie Chłodnego Powietrza: Wentylator (w przypadku termowentylatorów) lub naturalna konwekcja (w przypadku grzejników konwekcyjnych) zasysa chłodne powietrze z pomieszczenia do wnętrza urządzenia.
2. Ogrzewanie: Powietrze przepływa przez rozgrzany element grzewczy (grzałkę), która oddaje mu energię cieplną.
3. Dystrybucja Ciepła: Ogrzane powietrze, lżejsze od zimnego, unosi się i jest emitowane z powrotem do pomieszczenia. W termowentylatorach to wentylator aktywnie wypycha ciepłe powietrze, przyspieszając proces. W grzejnikach konwekcyjnych proces ten zachodzi naturalnie, tworząc cykl cyrkulacji.
4. Regulacja Temperatury: Termostat monitoruje temperaturę w pomieszczeniu i, w zależności od ustawień, włącza lub wyłącza grzałkę, utrzymując stabilny komfort cieplny. Nowoczesne termostaty elektroniczne są znacznie bardziej precyzyjne niż mechaniczne.
5. Zabezpieczenia: Zabezpieczenie termiczne chroni urządzenie przed przegrzaniem, automatycznie je wyłączając, jeśli temperatura wewnątrz osiągnie krytyczny poziom.
Rodzaje Grzałek: Ceramiczne vs. Prętowe Oporowe
Kluczowym elementem każdej nagrzewnicy jest grzałka. Jej typ ma fundamentalny wpływ na efektywność, bezpieczeństwo i charakterystykę oddawania ciepła.
* Grzałki Ceramiczne (PTC – Positive Temperature Coefficient):
* Zasada Działania: Wykorzystują specjalne elementy ceramiczne, które nagrzewają się, ale posiadają właściwość samoregulacji. Oznacza to, że ich opór elektryczny wzrasta wraz ze wzrostem temperatury, co naturalnie ogranicza przepływ prądu i zapobiega przegrzewaniu.
* Zalety:
* Wysoka Efektywność Energetyczna: Szybko się nagrzewają i efektywnie oddają ciepło.
* Bezpieczeństwo: Ze względu na właściwości samoregulujące, są znacznie bezpieczniejsze i trudniejsze do przegrzania niż tradycyjne grzałki oporowe. Nie osiągają bardzo wysokich temperatur powierzchni, co zmniejsza ryzyko poparzeń i przypalania kurzu.
* Długa Żywotność: Materiał ceramiczny jest trwały i odporny na korozję.
* Czyste Powietrze: Nie spalają kurzu ani tlenu w takim stopniu jak grzałki prętowe, co jest korzystne dla alergików i osób z problemami oddechowymi.
* Zastosowanie: Idealne do sypialni, biur, łazienek, salonów – wszędzie tam, gdzie priorytetem jest szybkie, bezpieczne i „czyste” ciepło.
* Grzałki Prętowe (Oporowe):
* Zasada Działania: Składają się z metalowego drutu oporowego (np. nikiel-chrom), który rozgrzewa się pod wpływem przepływającego prądu. Często umieszczone są w metalowej obudowie, która chroni drut i pomaga w oddawaniu ciepła.
* Zalety:
* Niska Cena Zakupu: Są prostsze w produkcji, co przekłada się na niższe koszty urządzeń.
* Wysoka Moc Grzewcza: Mogą generować bardzo dużo ciepła, co czyni je efektywnymi w szybkim ogrzewaniu dużych, często słabo izolowanych przestrzeni.
* Wady:
* Wyższe Temperatury Powierzchni: Mogą osiągać wysokie temperatury, co zwiększa ryzyko poparzeń i przypalania kurzu, prowadząc do nieprzyjemnego zapachu.
* Mniejsza Efektywność w Dłuższej Perspektywie: Choć szybko grzeją, bez inteligentnych systemów regulacji mogą prowadzić do większego zużycia energii.
* Zastosowanie: Często spotykane w prostych termowentylatorach, nagrzewnicach przemysłowych, grzejnikach olejowych. Sprawdzają się w warsztatach, garażach, halach – wszędzie, gdzie koszt początkowy jest priorytetem, a duża moc jest niezbędna.
Wybór typu grzałki powinien być podyktowany specyficznymi potrzebami i budżetem, ale generalnie grzałki ceramiczne są rekomendowane do użytku domowego ze względu na wyższe bezpieczeństwo i komfort.
3. Rodzaje Nagrzewnic Elektrycznych: Dopasowanie do Indywidualnych Potrzeb Przestrzennych
Różnorodność konstrukcyjna nagrzewnic elektrycznych pozwala na precyzyjne dopasowanie urządzenia do specyfiki pomieszczenia i sposobu użytkowania. Dwa podstawowe podziały to mobilność i stacjonarność, ale warto również wyróżnić inne popularne typy.
Mobilność i Stacjonarność
* Nagrzewnice Przenośne (Mobilne):
* Charakterystyka: Kompaktowe, często lekkie, wyposażone w uchwyty lub kółka, umożliwiające łatwe przenoszenie.
* Zalety: Elastyczność użytkowania, możliwość szybkiego dogrzewania różnych pomieszczeń, idealne jako awaryjne źródło ciepła.
* Przykłady: Termowentylatory (farelki), małe grzejniki konwekcyjne, grzejniki olejowe na kółkach.
* Zastosowanie: Domki letniskowe, warsztaty, garaże, tymczasowe ogrzewanie biur, sypialni, łazienek.
* Nagrzewnice Stacjonarne:
* Charakterystyka: Zaprojektowane do stałej instalacji w jednym miejscu, często montowane na ścianie. Mogą być większe i cięższe, oferując wyższą moc i wydajność.
* Zalety: Stałe źródło ciepła, często z bardziej zaawansowanymi systemami sterowania (np. programatorami tygodniowymi), lepsza integracja z wnętrzem.
* Przykłady: Grzejniki konwekcyjne ścienne, panele grzewcze na podczerwień, grzejniki łazienkowe.
* Zastosowanie: Ogrzewanie podstawowe lub uzupełniające w mieszkaniach, biurach, obiektach publicznych, magazynach.
Inne Typy Nagrzewnic Elektrycznych
* Termowentylatory (Farelki): Wykorzystują wentylator do szybkiego rozprowadzania ciepłego powietrza. Są zazwyczaj małe, mobilne i idealne do szybkiego dogrzewania małych przestrzeni. Mogą posiadać grzałki prętowe lub ceramiczne.
* Grzejniki Konwekcyjne: Działają na zasadzie konwekcji naturalnej – zimne powietrze u dołu grzejnika jest podgrzewane i unosi się, tworząc cyrkulację. Zapewniają ciche i równomierne ciepło, ale nagrzewają pomieszczenie wolniej niż termowentylatory. Występują w wersjach mobilnych i ściennych.
* Grzejniki Olejowe: Posiadają szczelnie zamknięte żebra wypełnione olejem, który jest podgrzewany przez grzałkę. Olej długo utrzymuje ciepło, co sprawia, że są energooszczędne i długo oddają ciepło nawet po wyłączeniu. Są cięższe i nagrzewają się wolniej, ale emitują przyjemne, stabilne ciepło. Idealne do sypialni, gdzie nie chcemy hałasu wentylatora.
* Grzejniki Promiennikowe (Na Podczerwień): Działają na zasadzie emisji promieniowania podczerwonego, które bezpośrednio ogrzewa obiekty i osoby w pomieszczeniu, a nie powietrze. Dają natychmiastowe uczucie ciepła.
* Zalety: Bardzo efektywne, ciche, idealne do punktowego ogrzewania lub w miejscach o wysokich sufitach/dużej kubaturze. Mogą być montowane na ścianach, sufitach lub jako wolnostojące „parasole” grzewcze.
* Zastosowanie: Tarasy, balkony, altanki, warsztaty, a także jako eleganckie panele dekoracyjne w salonach.
* Kurtyny Powietrzne: Montowane nad drzwiami, tworzą barierę z ciepłego lub zimnego powietrza, izolując wnętrze od warunków zewnętrznych. Często stosowane w sklepach, biurach i innych obiektach publicznych, gdzie drzwi są często otwierane.
4. Uniwersalność Zastosowań: Gdy Elektryczność Staje się Gwarantem Ciepła
Nagrzewnice elektryczne są niezwykle wszechstronne i znajdują zastosowanie w szerokim spektrum miejsc – od domowych pieleszy po wymagające środowiska przemysłowe. Ich zdolność do szybkiego dostarczania ciepła, brak konieczności skomplikowanej instalacji i bezpieczeństwo sprawiają, że są niezastąpione w wielu sytuacjach.
Ogrzewanie Pomieszczeń Domowych i Przemysłowych
* W Domach i Mieszkaniach:
* Główne Źródło Ciepła: W małych mieszkaniach, domkach letniskowych, czy nowo budowanych domach z dobrze izolowaną obudową i własną produkcją energii (np. fotowoltaika), nagrzewnice ścienne (konwekcyjne, panele IR) mogą stanowić podstawowy system ogrzewania.
* Uzupełnienie Istniejącego Systemu: Idealnie sprawdzają się jako dogrzewanie w okresach przejściowych (wiosna, jesień), gdy centralne ogrzewanie nie jest jeszcze uruchomione lub już wyłączone.
* Strefy Komfortu: Pozwalają na indywidualne dostosowanie temperatury w poszczególnych pomieszczeniach, np. w sypialniach czy pokojach dziecięcych.
* W Przemyśle:
* Hale Produkcyjne i Magazyny: Dużej mocy nagrzewnice elektryczne (często trójfazowe) mogą efektywnie ogrzewać rozległe przestrzenie, zapewniając komfort termiczny dla pracowników lub optymalne warunki przechowywania produktów. Brak spalin jest kluczowy dla jakości powietrza w pracy.
* Warsztaty i Garaże: W miejscach, gdzie sporadycznie potrzeba szybkiego i intensywnego ogrzewania, mobilne nagrzewnice elektryczne są idealnym rozwiązaniem.
* Placówki Budowlane: Tymczasowe ogrzewanie na budowach, w świeżo wykończonych pomieszczeniach, aby przyspieszyć schnięcie tynków czy farb.
* Obiekty Rolnicze: Ogrzewanie szklarni, kurników czy innych pomieszczeń hodowlanych, gdzie precyzyjna kontrola temperatury jest niezbędna.
Dogrzewanie Łazienek, Piwnic i Innych Pomieszczeń Specjalnych
* Łazienki: Szybkie zwiększenie temperatury w łazience przed kąpielą lub prysznicem znacząco podnosi komfort. Ważne jest, aby wybierać modele z odpowiednią klasą szczelności (IPX4 lub wyższą) do strefy zagrożenia wilgocią. Grzejniki ceramiczne lub specjalne grzejniki łazienkowe z wieszakami na ręczniki są tu częstym wyborem.
* Piwnice i Garaże: W miejscach pozbawionych centralnego ogrzewania, nagrzewnice elektryczne pomagają utrzymać temperaturę powyżej zera, zapobiegając zamarzaniu instalacji czy zawilgoceniu.
* Pomieszczenia Gospodarcze/Pralnie: Zapewniają ciepło niezbędne do suszenia prania lub wykonywania prac domowych w chłodniejsze dni.
* Domki Letniskowe/Sezonowe: Efektywne ogrzewanie na czas pobytu, bez potrzeby inwestowania w skomplikowane i drogie systemy ogrzewania stałego.
Bezpieczeństwo Użytkowania w Obiektach Użyteczności Publicznej
Obiekty takie jak szkoły, biura, sklepy, restauracje czy gabinety lekarskie wymagają szczególnej uwagi w kwestii bezpieczeństwa. Nagrzewnice elektryczne spełniają te wymogi doskonale:
* Brak Spalin: Jak już wspomniano, brak emisji szkodliwych substancji jest kluczowy dla zdrowia i komfortu osób przebywających w takich miejscach.
* Wbudowane Zabezpieczenia: Termostaty, zabezpieczenia termiczne, automatyczne wyłączniki w przypadku przewrócenia oraz solidna konstrukcja minimalizują ryzyko awarii i zagrożeń pożarowych.
* Cicha Praca: Wiele modeli, zwłaszcza grzejniki konwekcyjne czy olejowe, pracuje bardzo cicho, nie zakłócając spokoju i koncentracji.
* Łatwość Kontroli: Inteligentne systemy sterowania pozwalają na precyzyjne zarządzanie temperaturą i harmonogramami pracy, co jest istotne w miejscach o zmiennym obłożeniu.
* Zgodność z Normami: Urządzenia przeznaczone do użytku publicznego spełniają rygorystyczne normy bezpieczeństwa i posiadają odpowiednie certyfikaty.
Właściwy dobór mocy i typu nagrzewnicy do konkretnego zastosowania jest kluczowy dla efektywności i bezpieczeństwa.
5. Techniczne Aspekty i Funkcje Nagrzewnic: Klucz do Optymalnego Wyboru
Parametry techniczne to serce każdej nagrzewnicy. Ich zrozumienie pozwala na świadomy wybór urządzenia, które będzie nie tylko efektywne, ale i ekonomiczne w eksploatacji.
Moc i Wydajność Grzewcza: Podstawa Doboru
* Moc (Waty): Najważniejszy parametr, określający, ile energii elektrycznej urządzenie może zamienić na ciepło w jednostce czasu. Wyrażana w watach (W) lub kilowatach (kW).
* Zasada: Im większa kubatura (objętość) pomieszczenia i gorsza izolacja, tym większa moc jest potrzebna.
* Orientacyjne Wartości:
* Małe pomieszczenia (do 10 m²): 1000-1500 W
* Średnie pomieszczenia (10-20 m²): 1500-2500 W
* Duże pomieszczenia (powyżej 20 m²) / Przemysł: 2500 W i więcej (często modele trójfazowe 400V)
* Obliczenia: Przyjmuje się, że na każdy metr kwadratowy powierzchni w dobrze izolowanym pomieszczeniu potrzeba około 70-100 W mocy grzewczej. W przypadku starszych budynków lub słabej izolacji, wartość ta może wzrosnąć do 120-150 W/m². Należy jednak pamiętać o wysokości pomieszczenia – precyzyjniej jest liczyć moc na metr sześcienny (np. 30-40 W/m³).
* Wydajność Grzewcza: Nowoczesne nagrzewnice dążą do jak największej efektywności w zamianie energii elektrycznej na ciepło, ale równie ważna jest efektywność dystrybucji tego ciepła. Urządzenia z wentylatorem szybciej rozprowadzają ciepło, natomiast promienniki IR ogrzewają bezpośrednio obiekty, co może być bardziej efektywne w specyficznych warunkach.
Zasilanie i Napięcie: Zgodność z Instalacją
* Zasilanie Jednofazowe (230V): Standardowe zasilanie domowe, do którego podłączana jest większość nagrzewnic przenośnych i stacjonarnych o mocy do około 3 kW. Ważne jest, aby obwód elektryczny, do którego podłączamy nagrzewnicę, był odpowiednio zabezpieczony (bezpiecznik) i miał wystarczającą obciążalność.
* Zasilanie Trójfazowe (400V): Wymagane dla nagrzewnic o dużej mocy (powyżej 3 kW), stosowanych głównie w przemyśle, na budowach, w dużych halach. Instalacja trójfazowa zapewnia stabilniejsze zasilanie i umożliwia pracę urządzeń o znacznie większym zapotrzebowaniu na energię.
Termostat i Zabezpieczenie Termiczne: Komfort i Bezpieczeństwo
* Termostat: Urządzenie służące do utrzymywania stałej, zadanej temperatury w pomieszczeniu.
* Mechaniczny: Prostszy, tańszy, mniej precyzyjny. Często spotykany w podstawowych modelach.
* Elektroniczny/Cyfrowy: Bardziej precyzyjny, umożliwia ustawienie temperatury z dokładnością do 0.1-0.5°C. Często wyposażony w wyświetlacz, programator czasowy (dzienny/tygodniowy) i funkcje „otwartego okna” (automatyczne wyłączanie grzania, gdy wykryje nagły spadek temperatury).
* Zabezpieczenie Termiczne (Termik): Niezbędny element bezpieczeństwa, który automatycznie wyłącza nagrzewnicę w przypadku jej przegrzania (np. wskutek zasłonięcia wlotów/wylotów powietrza). To absolutne minimum, zapewniające ochronę przed uszkodzeniem urządzenia i ryzykiem pożaru.
* Dodatkowe Zabezpieczenia:
* Czujnik Przewrócenia (Tip-over Switch): Wyłącza urządzenie, gdy zostanie przewrócone. Kluczowe dla bezpieczeństwa w domach z dziećmi czy zwierzętami.
* Blokada Rodzicielska: Zapobiega przypadkowej zmianie ustawień przez dzieci.
* Zabezpieczenie przed Bryzgami Wody (IP Rating): Wskazuje na odporność urządzenia na wodę i kurz. W łazienkach należy stosować urządzenia o klasie IPX4 lub wyższej.
Dodatkowe Funkcje i Technologie Inteligentne
* Timer/Programator Czasowy: Pozwala zaprogramować godziny pracy nagrzewnicy, np. włączenie przed powrotem z pracy.
* Tryby Pracy: Niskie/wysokie grzanie, tryb eco, tryb antyzamarzaniowy (utrzymujący temperaturę powyżej 0°C).
* Sterowanie Pilotem: Zwiększa komfort użytkowania, umożliwiając regulację bez wstawania.
* Sterowanie Wi-Fi / Aplikacja Mobilna: Coraz popularniejsze w 2026 roku. Pozwala na zdalne zarządzanie nagrzewnicą z dowolnego miejsca na świecie za pośrednictwem smartfona. Oferuje zaawansowane programowanie, monitorowanie zużycia energii i integrację z systemami inteligentnego domu.
* Funkcja Jonizacji Powietrza: Niektóre modele posiadają wbudowane jonizatory, które poprawiają jakość powietrza w pomieszczeniu.
* Wyświetlacz LED/LCD: Ułatwia odczyt i ustawianie parametrów.
* Kółka Transportowe/Uchwyty: Ułatwiają przenoszenie mobilnych modeli.
* Cicha Praca: Ważne, zwłaszcza w sypialniach i biurach. Producenci podają poziom hałasu w decybelach (dB).
6. Przewodnik Zakupowy: Jak Wybrać Idealną Nagrzewnicę Elektryczną w 2026 Roku?
Wybór odpowiedniej nagrzewnicy to inwestycja w komfort i często w niższe rachunki za energię. Skupienie się na kluczowych aspektach pozwoli uniknąć rozczarowań i zapewnić satysfakcję z zakupu.
Na Co Zwrócić Uwagę Przy Wyborze Nagrzewnicy?
1. Cel Użytkowania:
* Główne ogrzewanie czy dogrzewanie? Do dogrzewania wystarczą często mniejsze moce.
* Jakie pomieszczenie? Domowe (łazienka, salon, sypialnia), biurowe, warsztatowe, przemysłowe.
* Jak często będzie używana? Sporadycznie czy codziennie przez wiele godzin?
2. Moc Grzewcza: Oblicz zapotrzebowanie na moc dla swojego pomieszczenia, uwzględniając jego wielkość (m² lub m³), wysokość, izolację i liczbę okien. Lepiej wybrać urządzenie z lekkim zapasem mocy, niż zbyt słabe.
3. Rodzaj Grzałki: Dla użytku domowego i bezpieczeństwa rekomendowane są grzałki ceramiczne. Do zastosowań przemysłowych lub budowlanych, gdzie liczy się surowa moc i niska cena, pręty oporowe mogą być akceptowalne.
4. Typ Nagrzewnicy:
* Szybkie ciepło, punktowe, mobilność: Termowentylator.
* Ciche, równomierne ciepło, główne ogrzewanie: Grzejnik konwekcyjny, olejowy.
* Ogrzewanie osób/obiektów, tarasy, wysokie pomieszczenia: Promiennik podczerwieni.
* Do łazienki: Zawsze z odpowiednią klasą IP (min. IPX4).
5. Termostat i Funkcje Inteligentne:
* Zawsze wybieraj nagrzewnicę z termostatem. Elektroniczny jest precyzyjniejszy i bardziej energooszczędny.
* Rozważ programator czasowy, tryby pracy, zdalne sterowanie (pilot, Wi-Fi) – zwłaszcza jeśli cenisz wygodę i kontrolę nad zużyciem energii.
6. Bezpieczeństwo: Upewnij się, że urządzenie posiada zabezpieczenie termiczne. Czujnik przewrócenia jest kluczowy w domach z dziećmi/zwierzętami. Sprawdź certyfikaty bezpieczeństwa (np. CE).
7. Poziom Hałasu: Termowentylatory zawsze generują hałas wentylatora. Grzejniki konwekcyjne i olejowe są zazwyczaj ciche. Promienniki podczerwieni są bezgłoś